NGINX یک نرم‌افزار وب سرور با ماهیت “Open-source” است که چند نقش را ایفا می‌کند؛ یک تونل پروکسی معکوس، متعادل‌کننده بار و فرآیند ذخیره‌سازی داده‌ها در سرور. این وب سرور با هدف عملکرد و پایداری بالا طراحی شد که امروزه نقش حیاتی در مدیریت تعداد زیادی از اتصالات را به‌طور هم‌زمان به‌عهده دارد. ما هم در این مقاله خواهیم گفت Nginx چیست؟ و در ادامه با مباحثی مانند مزایا و معایب NGINX، کاربردها و نحوه تشخیص موقعیت‌های مناسب برای استفاده از آن را یاد خواهید گرفت. 

وب سرور NGINX چیست؟

nginx چیست

اگر قصد خرید سرور مجازی یا سرور اختصاصی را داشته باشید، گذرتان به وب سرور (وب سرور چیست ؟) هم می‌خورد. 

وب سرور NGINX ذات اصلی سرورهای دیگر را به ارث برده است؛ یعنی مسئولیت نگه‌ داشتن اطلاعات سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها، پردازش درخواست کاربران و ارسال پاسخ برای آن‌ها را به‌عهده دارد. 

منظور از نرم‌افزار وب سرور، همان رابط بین کامپیوتر شما و سرور سایت است. هنگامی‌که آدرس وب‌سایت (URL) را در مرورگر وب خود تایپ می‌کنید، درخواستی به وب سرور NGINX ارسال می‌شود. 

NGINX درخواست شما را پردازش می‌کند و داده‌های تقاضاشده را در قالب فایل‌های HTML، CSS و جاوااسکریپت به مرورگرتان می‌فرستد. مرورگر این کدها را تفسیر و به‌شکل صفحه نهایی و قابل‌درک نشان می‌دهد. 

چرا NGINX به‌ وجود آمد؟

NGINX یک وب سرور است؛ وب سروری متن باز (Open Source) که پا را فراتر از مرزهای معمولی گذاشته است. امروزه از NGINX به‌عنوان پراکسی معکوس و لود بالانسر سرورهای  Http ،TCP و UDP استفاده می‌شود. همچنین این وب سرور برای پروتکل‌های IMAP، POP3 و SMTP، نقش پراکسی را ایفا می‌کند.

در سال ۲۰۰۴ بود که “Igor Sysoev” مهندس نرم‌افزار روسی، برای حل مشکلی با نام “C10K Problem” این نرم‌افزار را طراحی و به بازار عرضه کرد.

C10K Problem به‌معنای مدیریت وب‌سوکت‌ها برای اتصال هم‌زمان ۱۰ هزار کاربر است.

نرم‌افزاری که آقای سایسف ساخت، حجم بسیار پایینی داشت و درصد بسیار کمی از منابع را درگیر می‌کرد. این موضوع باعث به‌وجود آمدن بیشترین سرعت در آن زمان شد؛ سرعتی بسیار بیشتر از قبل!

فراموش نکنید که به‌طورمعمول افزایش سرعت، با بهبود عملکرد سایت و پلتفرم همراه می‌شود. این حقیقت راجع‌به NGINX هم صدق می‌کند. با این اوصاف، سرعت بالا و کارایی بیشتر دو خصوصیت بسیار مهمی هستند که با نام NGINX در ذهن وب‌مسترها نقش می‌بندند.

بیشتر بخوانید: بهینه سازی سرور مجازی با ۹ راهکار جادویی

NGINX چگونه کار می‌کند؟

nginx چیست و چگونه کار می کند؟

پیش از بررسی نحوه کارکرد NGINX، اجازه دهید معماری آن را توصیف کنیم؛ چون درک معماری کمک می‌کند تا نحوه کارکردش را به‌خوبی متوجه شویم.

NGINX با استفاده از معماری رویدادمحور (Event-driven Architecture) عمل می‌کند. این معماری به وب‌سرور قهرمان ما اجازه می‌دهد تا چند اتصال را به‌طور موثر مدیریت کند. 

معماری رویداد محور (EDA) نوعی معماری نرم‌افزاری است که در آن، سیستم‌ها به رویدادها یا تغییرات حالت واکنش نشان می‌دهند. برخلاف مدل‌های سنتی درخواست-پاسخ (Request-response Models)، EDA بر ارتباطات غیرهمزمان تمرکز دارد. بنابراین سیستم‌ها را قادر می‌سازد تا از یکدیگر جدا شوند، مقیاس‌پذیر باشند و پردازش بلادرنگ را به‌راحتی انجام دهند.

حال می‌توانیم با خیال راحت به‌سراغ جواب سوال‌مان برویم: «NGINX چگونه کار می‌کند؟» 

NGINX در هسته خود از یک فرآیند اصلی (Master Process) و چند فرآیند فرعی (Worker Process) که «فرآیندهای کارگر» هم نامیده می‌شوند، استفاده می‌کند. 

فرآیند اصلی فایل‌های پیکربندی را خوانده و ارزیابی می‌کند. همچنین این بخش مسئول مدیریت فرآیندهای فرعی است. درهمین‌حال، فرآیندهای فرعی پردازش لحظه‌ای درخواست‌ها را انجام می‌دهند.

برخلاف سرورهایی که برای هر درخواست فرآیند جدیدی می‌سازند، فرآیندهای کارگر در NGINX می‌توانند هزاران درخواست هم‌زمان را بپذیرند. این کار سربار روی سرور را کاهش می‌دهد و باعث افزایش ظرفیت NGINX برای مدیریت ترافیک سنگین شبکه می‌شود.

کاربران این وب‌ سرور می‌توانند ماژول‌های اضافی را به هسته آن اضافه کنند تا قابلیت‌هایش را گسترش دهند.

نحوه کارکرد وب سرور NGINX در دنیای واقعی 

ما سناریو زیر را برای شما طراحی کرده و نوشتیم؛ سناریویی که ممکن است همین حالا هم در حال تجربه کردنش باشید!

NGINX مناسب چه سایت‌ هایی است؟

این وب سرور برای چند دسته از سایت‌ها بهترین عملکرد و بازدهی را دارد که در لیست زیر، آن‌ها را مشاهده می‌کنید.

وب‌سایت‌های پربازدید

شبکه توزیع محتوا (CDN)

سرویس cdn ایران سرور

با CDN ایران‌سرور، محتوای خود را در کمال سرعت و امنیت توزیع کنید.

خرید cdn

API Gateways و معماری‌های میکروسرویس

ارائه‌دهندگان خدمات هاستینگ و سرور

بانک‌های اینترنتی

۳ کاربرد NGINX در دنیای واقعی 

سه مورد استفاده یا “Use Case” حیاتی برای NGINX وجود دارند که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شوید. 

۱. تحویل کارآمد محتوای ثابت

مدیریت بهینه فایل‌های استاتیک به ارائه یک تجربه کاربری رضایت‌بخش در سایت‌ها کمک می‌کند. یکی از نقاط قوت اصلی NGINX، تحویل بهینه با بهره‌‌وری بالا در زمینه ارائه محتوای Static است؛ محتواهایی که از فایل‌های HTML، CSS، جاوا‌اسکریپت و تصاویر تشکیل می‌شوند.

مزایای NGINX برای تحویل کارآمد محتوای ثابت

بیشتر بخوانید: آموزش رفع خطای ۴۰۸ request timeout

۲. ایجاد تعادل در بارهای ترافیکی روی چند سرور

NGINX به‌عنوان یک متعادل‌کننده بار (Load Balancer) کارآمد شناخته می‌شود که در توزیع ترافیک ورودی وب‌سایت در چند سرور، مهارت عجیب‌وغریبی دارد. این وب سرور با توزیع یک‌نواخت درخواست‌ها، متعادل‌سازی را تضمین می‌کند؛ به‌طوری‌که کاربران می‌توانند مطمئن باشند که هیچ وظیفه‌ای در اوج ترافیک سایت، بدون پردازش و پاسخ باقی نخواهد ماند.

مزایای NGINX برای ایجاد تعادل در بار سرور

۳. پروکسی معکوس 

NGINX چیست و بررسی مزایای NGINX

وقتی بخواهید در اینترنت گشت‌و‌گذار کنید و درعین‌حال هویت‌تان را مخفی نگه‌ دارید، پروکسی شما را به اهداف‌تان می‌رساند. به این شکل که تمام درخواست‌های‌تان ابتدا برای پروکسی فرستاده می‌شوند و سپس به مقصد می‌رسند. دریافت پاسخ هم به‌همین‌شکل است.

“Reverse Proxy”، همان‌طور که از نامش مشخص است، برعکس عمل می‌کند؛ یعنی  برای مخفی نگه داشتن هویت اصلی سرور استفاده می‌شود.  برای مثال، NGINX در قالب یک Reverse Proxy، جلوی سرور قرار می‌گیرد و درخواست‌های رسیده را دریافت و پردازش می‌کند. وظیفه ارسال پاسخ سرور هم بر دوش این نرم‌افزار است.

مزایای NGINX برای پروکسی معکوس

۷ تفاوت وب سرور NGINX و Apache؛ دو رهبر عرصه وب سرور

ابتدا نگاهی به آمارهای زیر که از سایت W3Techs به‌دست آوردیم، بیندازید. این داده‌ها در آگوست ۲۰۲۴ جمع‌آوری و منتشر شدند:

nginx چیست و چه تفاوتی با آپاچی دارد

طبق این آمار، NGINX 34% و آپاچی ۲۹% از سهم وب‌ سرورهای دنیا را به خود اختصاص داده‌اند. این نمودار نشان می‌دهد که NGINX در دنیا طرفداران بیشتری نسبت‌به آپاچی دارد.

پس باید تفاوت‌های وب سرور NGINX و وب سرور آپاچی را بررسی کنیم تا به دلایل این محبوبیت پی ببریم. این تفاوت‌ها در هفت جنبه زیر خلاصه می‌شوند:

آپاچیNGINX
۱. معماریمعماری مبتنی‌بر فرآیند

مدیریت هر درخواست توسط یک رشته یا فرآیند جداگانه 

مصرف بیشتر منابع در اوج ترافیک به‌دلیل نیاز به منابع اختصاصی برای هر اتصال 

معماری ناهمزمان و رویدادمحور 

رسیدگی به چند درخواست در یک رشته واحد 

کارآمدی بیشتر نسبت‌به آپاچی در مدیریت سطوح بالای اتصالات همزمان بدون مصرف منابع زیاد 

۲. بهترین عملکرد پلتفرم‌هایی با محتوای پویا به‌دلیل پشتیبانی قوی از زبان‌ها و ماژول‌های برنامه‌نویسی مختلف

پردازش درخواست‌های پویا به‌صورت مستقیم

سایت‌هایی با محتوای ایستا مانند تصاویر، CSS و جاوااسکریپت

ارائه فایل‌های استاتیک با سرعتی بیشتر از سرور آپاچی 

۳. پیکربندی و انعطاف‌پذیریسیستم پیکربندی انعطاف‌پذیرتر نسبت‌به NGINX 

امکان پیکربندی در سطح دایرکتوری با اعمال تغییرات در فایل‌های htaccess

تغییر تنظیمات در فایل‌های سایت بدون نیاز به دست‌کاری فایل پیکربندی اصلی

عدم پشتیبانی از فایل‌های htaccess 

انجام تمام تنظیمات در فایل پیکربندی اصلی 

انعطاف‌پذیری محدود درعین پیکربندی ساده 

ارائه عملکرد بهتر نسبت‌به آپاچی در فرآیند رسیدگی به درخواست‌ها؛ به‌دلیل کاهش مراحل خواندن فایل

۴. مدیریت ماژول‌های سایتپشتیبانی از ماژول‌های قابل‌بارگذاری با ماهیت پویا؛ ماژول‌هایی با امکان اضافه یا حذف شدن به سرور بدون راه‌اندازی مجدد آن اجبار به کامپایل ماژول‌ها در زمان ساخت و پیاده‌سازی سرور 

نسخه سازمانی مناسب برای پشتیبانی از ماژول‌های پویا 

سفارشی‌سازی ساده‌تر در مقایسه با آپاچی 

۵. امنیتامن 

دارای پایگاه کد بزرگ‌تر در برابر NGINX

ایجاد پیچیدگی در پیکربندی ایمن؛ به‌علت برخورداری از سیستم ماژول گسترده‌

برخورداری از پایگاه کد کوچک‌تر نسبت‌به آپاچی

کاهش سطح حمله به وب سرورهای NGINX و برقراری امنیت بیشتر

افزایش امنیت با اتکا به پیکربندی متمرکز

۶. موارد استفادهسفارشی‌سازی گسترده تنظیمات سرور و سایت

نیاز به پشتیبانی از محتوای پویا 

ضرورت حضور سیستم پیکربندی انعطاف‌پذیر در سایت 

برنامه‌هایی با نیاز گسترده به پردازش پویا 

پلتفرم‌های چندکاره و نیازمند به ادغام با ماژول‌های مختلف 

سناریوهایی با اولویت بالا در عملکرد بهینه 

مناسب‌ترین گزینه در پلتفرم‌هایی با محتوای استاتیک

انجام تعداد زیادی از اتصالات همزمان به‌طور موثر 

راه‌اندازی سیستم پروکسی معکوس در معماری‌های پیچیده و مدرن

متعادل‌کننده بار در سرورهای چندگانه مانند CDN

۷. تمرکز برپوشش طیف وسیعی از ویژگی‌ها و ماژول‌ها

انعطاف‌پذیری بیشتر روی پیکربندی‌های پیچیده

تمرکز بر عملکرد و کارایی

 اولویت دادن به پیکربندی ساده‌تر با ارائه قابلیت‌های داخلی کمتر نسبت‌به آپاچی

مزایا و معایب NGINX

مزایا و معایب NGINX را باید باهم درنظر بگیریم تا انتخاب منطقی‌تری داشته باشیم. در ادامه با این موارد آشنا خواهید شد.

مزایای NGINX

معایب NGINX

تفاوت NGINX و NGINX Plus

در ادامه به اصلی‌ترین پارامترها در تفاوت NGINX – نسخه منبع باز این وب سرور – و NGINX Plus اشاره خواهیم کرد. 

ویژگیNGINXNGINX Plus
لایسنسمنبع بازتجاری و الزام به خرید
پشتیبانیمبتنی‌بر جامعه مصرف‌کنندگانپشتیبانی فنی از سوی افراد متخصص
Load Balancingپایهمتعادل‌سازی بار به‌شیوه‌های پیشرفته (“Session Persistence”، “Health Checks” و برخورداری از الگوریتم‌های متعادل‌کننده بار)
کش کردن محتواپایهکش پیشرفته (“Cache Warming” و ادغام با ذخیره‌کننده‌های مبتنی‌بر کلید-مقدار)
پیکربندی پویامحدودپیکربندی پویا بدون بارگیری مجدد فرآیند
امنیتقابلیت‌های پایه قابلیت‌های امنیتی پیشرفته (“IP Reputation”، “WAF” و “Rate Limiting”)
نظارت و تجزیه‌وتحلیلپایهپیشرفته (“Metrics”، “Logging” و “Reporting”)
ویژگی‌های Application Delivery Controller (ADC)محدودویژگی‌های جامع ADC (تعادل بار Geo-IP”، “Application Acceleration”)
مدیریت APIمحدودپیشرفته (“Rate Limiting”، احراز هویت، مجوز ورود)
پشتیبانی از HTTP و TCP/UDP
اعمال پروکسی معکوس با شیوه‌های HTTP, FastCGI, memcached, SCGI, uwsgi
HTTP/2 Gateway 

بیشتر بخوانید: HTTP2 چیست و چطور از آن استفاده کنیم؟

جایگزین های وب سرور NGINX

انتخاب بهترین جایگزین های وب سرور NGINX به نیازهای خاص شما مانند الزامات عملکرد، سادگی در استفاده، مجموعه ویژگی‌ها و بودجه‌تان بستگی دارد. بنابراین در ادامه جایگزین‌های این وب سرور را در دسته‌بندی‌های مختلف گنجانده‌ایم تا انتخاب ساده‌تری پیش‌رو داشته باشید. 

جایگزین های منبع باز 

nginx چیست

نام وب سرورLighttpdApache HTTP ServerCaddyTraefik
ویژگی‌ها و دلایل انتخاب به‌عنوان جایگزین NGINXسرعت

اشغال فضای کمی از حافظه

بهترین انتخاب برای سایت‌های پرترافیک

بالغ و پرکاربرد

اکوسیستم گسترده با پشتیبانی از ماژول‌های متنوع

جامعه (Community) فعال و حمایت‌گر

مدرن و آسان در استفاده

پشتیبانی خودکار از  HTTPS 

تمرکز بر بهینه‌سازی تجربه توسعه‌دهندگان

پیکربندی آسان

ماژول‌های داخلی برای توسعه سیستم و گسترش عملکرد آن

قابلیت پروکسی معکوس قدرت‌مند برای HTTP

دارای ویژگی متعادل‌کننده بار

انعطاف‌پذیر 

مناسب معماری‌های میکروسرویس

آسان‌کننده فرآیند استقرار میکروسرویس‌ها

ادغام با تکنولوژی‌های مدرن زیرساخت

خودپیکربندی خودکار بدون اتکا به عوامل انسانی یا ابزارهای جانبی

جایگزین‌های تجاری

nginx چیست

نام وب سرورLiteSpeed Web Server (LSWS)OpenLiteSpeed
ویژگی‌ها و دلایل انتخاب به‌عنوان جایگزین NGINXعملکرد عالی

سازگار با سیستم‌های مدیریت محتوای معروف ازجمله وردپرس

سازگاری بالا با ماژول‌های آپاچی

نسخه منبع باز LiteSpeed

تعادل خوب میان عملکرد و ویژگی‌های مهم برای سایت‌های کوچک تا متوسط

جایگزین های معروف

nginx چیست

نام وب سرورHAProxyVarnishMicrosoft IISEnvoy
ویژگی‌ها و دلایل انتخاب به‌عنوان جایگزین NGINXمتعادل‌کننده بار TCP/HTTP

منبع باز

امکان شخصی‌سازی بالا برای وب سرورهایی با تنظیمات خاص

توانایی مدیریت تعداد زیادی از اتصالات به‌صورت هم‌زمان

شتاب‌دهنده HTTP (HTTP Accelerator)

کارایی بالا

ماهیت اصلی: شبکه تحویل محتوا (CDN)

کش‌کننده پروکسی معکوس

افزایش سرعت تحویل محتوای ایستا و پویا به‌میزان قابل‌توجه

بهترین انتخاب برای هاست‌ ویندوز 

ادغام عالی با محصولات مایکروسافت

پروکسی توزیع‌شده با کارایی بالا

سازگاری بالا با سرویس‌ها و اپلیکیشن‌های مستقل و بدون وابستگی

گذرگاه ارتباطی برای معماری‌های بزرگ میکروسرویس 

از کجا بفهمیم وب سرور ما انجین ایکس است یا آپاچی؟

چهار روش سریع و ساده برای انجام این‌کار عبارتند از:

۱. چک کردن هدر سرور

nginx چیست

مثال:

نکته: برخی از سایت‌ها به‌دلیل استفاده از یک پروکسی معکوس یا متعادل‌کننده بار، وب سرور  را پنهان کرده و امکان نمایش آن را می‌بندند. 

۲. بررسی فایل‌های پیکربندی سرور 

۳. بررسی فرآیندهای درحال اجرا

مثال در محیط CMD یا Shell ویندوز یا Bash مک

nginx چیست و چه کاربردی دارد؟

۴. استفاده از ابزارهای تشخیص وب سرور 

nginx چیست

آنچه در NGINX و کاربردهای آن خواندیم

به‌طورکلی، وب سرور NGINX یک ابزار همه‌کاره است که آن را به‌عنوان استانداردی یک‌پارچه و مشهور در فناوری‌ سرورهای امروزی می‌شناسیم. این شهرت و محبوبیت به‌دلیل عملکرد، مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری آن در انجام وظایف مختلف رقم خورده است. هر وب‌سایتی که سرعت، مقیاس‌پذیری و قابلیت‌اطمینان را در اولویت قرار دهد، می‌تواند از NGINX بیشترین بهره را ببرد. نسخه NGINX Plus دارای ویژگی‎های پیشرفته‌تر، پشتیبانی بهتر و سطح کاربری تجاری است؛ درحالی‌که NGINX رایگان و منبع باز است که بهترین تناسب را با سایت‌های کوچک و کم‌ترافیک دارد. 

نظر شما درباره NGINX چیست؟ اگر پس از خواندن این مقاله به فکر خرید این وب سرور افتادید، انتخاب شما کدام شرکت هاستینگ است؟ همکاران ما در ایران سرور پذیرای دیدگاه ارزش‌مند شما هستند. کارشناسان تیم ایران سرور هم می‌توانند در زمینه خرید بهترین هاست که متناسب‌با نیازهای شما است، راهنمایی و مشاوره لازم را ارائه دهند.

سوالات متداولی که شما می‌پرسید

  1. NGINX چیست و چه وظایفی دارد؟

NGINX یک وب سرور منبع باز است که به‌دلیل کارایی و عملکرد بالای خود شناخته شده است. این وب سرور بهترین عملکرد را در مواجه با محتوای ثابت، کش کردن محتوا، ایفاکننده نقش پروکسی معکوس و متعادل‌کننده بار سرور در درخواست‌های HTTP و TCP دارد.

  1. چه چیزی NGINX را از وب‌سرورهایی سنتی مانند آپاچی متمایز می‌کند؟

NGINX رویدادمحور و ناهمزمان است؛ دو ویژگی کارآمد که به این وب سرور اجازه می‌دهند تا تعداد زیادی از اتصالات همزمان را به‌طور موثر، در مقایسه با آپاچی مدیریت کند.

  1. NGINX برای چه سایت‌هایی مناسب است؟

NGINX در مدیریت وب‌سایت‌های پرترافیک، ارائه محتوای استاتیک، متعادل‌کننده بار برای سرورهای بک‌آپ متعدد و بهبود عملکرد وب‌سایت‌ها از راه کش کردن محتوا، نسبت‌به دیگر وب سرورها برتری دارد.

  1. مزایای NGINX چیست؟

سه مزیت بارز NGINX عبارتند از: ۱) منبع باز، ۲) حجم کم و عدم نیاز به منابع سخت‌افزاری قوی و ۳) پشتیبانی از جدیدترین تکنولوژی‌ها مانند IPv6 و FastCGI.

  1. معایب NGINX چیست؟

سه نقطه ضعف NGINX: 1) عدم پشتیبانی از .htaccess، ۲) عملکرد ضعیف روی هاست ویندوز  و ۳) ماژول‌های کم‌تر نسبت‌به آپاچی.

منابع:

HOSTINGER

NGINX ORG

Cloudflare

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *