در دنیای مدیریت وبسایت، استفاده از نیم سرور اختصاصی به شما کمک میکند تا کنترل بیشتری بر تنظیمات DNS داشته باشید. این کار نه تنها باعث افزایش اعتبار برند شما میشود، بلکه جابجایی هاست بدون تغییر نیم سرورها را نیز امکانپذیر میکند. در این مقاله، آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی را برای دامنههای مختلف بررسی میکنیم. مراحل ایجاد نیم سرور برای دامنههای IR و بینالمللی را توضیح داده و نحوهٔ مدیریت آن را آموزش میدهیم. اگر قصد دارید نیم سرور اختصاصی خود را تنظیم کنید، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
نیم سرور اختصاصی چیست؟
نیم سرور اختصاصی (Custom Nameserver) یک NS است که به جای استفاده از نیم سرورهای شرکت هاستینگ، مستقیماً با نام دامنهٔ خودتان ساخته میشود (مثلاً ns1.yourdomain.com). این کار به شما کنترل بیشتری روی تنظیمات DNS میدهد، برند شما را حرفهایتر نشان میدهد و امکان تغییر هاست (هاست چیست؟) را بدون نیاز به تغییر نیم سرورها فراهم میکند. در ادامه با آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی آشنا خواهیم شد.
روش ایجاد نیمسرور اختصاصی برای دامنه ir در ایرنیک
برای ثبت نیمسرور اختصاصی باید از طریق ایرنیک (Nic.ir) اقدام کنید. برای شروع آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی در ایرنیک، کافی است مراحل زیر را طی کنید:
- به آدرس www.nic.ir بروید.
- اطلاعات ورود خود را وارد کنید و وارد پنل کاربری شوید.
- از بخش «دامنههای من»، دامنهای که میخواهید نیمسرور اختصاصی برای آن بسازید را انتخاب کنید.

۴. اگر بیش از یک دامنه دارید، در لیست دامنهها گزینهٔ مورد نظر را انتخاب کنید و تیک بزنید.
۵. کمی پایینتر روی گزینه «ویرایش ردیفهای کارگزاری و میزبانی دامنه»کلیک کنید.

۶. در این مرحله از آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی، صفحهٔ جدیدی به نام «تنظیمات سامانهٔ نام دامنه (DNS)» برایتان باز میشود. کافی است در بخش NS Records، نام و آیپی مورد نظر را وارد کنید.
(مثلاً ns1.yourdomain.ir).
۷. در همین صفحه و در قسمت «آیپی کارگزار»، IP سرور خود را وارد کنید. آیپی سرور را میتوانید از ارائهدهنده هاست یا سرور خود دریافت کنید. اگر از سرور اختصاصی یا سرور مجازی استفاده میکنید، معمولاً هنگام خرید سرور اختصاصی و مجازی، آیپی اختصاصی به شما داده میشود و میتوانید در اولین ایمیل هاستینگ، آن را پیدا کنید.

۸. در نهایت روی دکمهٔ «اعمال» کلیک کنید تا نیمسرور شما ثبت شود. کار شما با آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی در ایرنیک تمام است. توجه داشته باشید که ممکن است تا ۲۴ ساعت طول بکشد تا این تغییرات اعمال شوند.
مقاله مرتبط: سرور اختصاصی چیست و به درد چه سایتهایی میخورد؟
روش ایجاد نیمسرور اختصاصی از طریق دایرکت ادمین
اگر از DirectAdmin استفاده میکنید، برای شروع آموزش ساخت نیم سرور اختصاصی مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. به آدرس yourdomain.com:2222 بروید و با نام کاربری و رمز عبور خود وارد شوید. (یادتان باشد که آدرس سایت خودتان را بهجای Yourdomain.com بگذارید.)

برای ورود به دایرکت ادمین، میتوانید از آدرسهای زیر هم استفاده کنید:
- https://your-domain.com:2222
- https://IP-address:2222
- https://server-hostname:2222
۲. پس از ورود، به Server Manager → Name Servers بروید.

۳. در قسمت Set the Name servers that will be assigned to new users، نیمسرورهای موردنظر خود را وارد کنید.

۴. برای ذخیره تغییرات، روی گزینه SAVE کلیک کنید.
۵. ناگفته نماند که میتوانید نیمسرورها را بر اساس دامنههای میزبانی شده ایجاد کنید.
برای این کار، روی گزینه CREATE NAME SERVERS کلیک کنید.

۶. دامنه موردنظر خود را انتخاب کرده و پیشوند آن را (مثلاً: ns1 و ns2) وارد کنید، سپس روی CREATE NAME SERVERS کلیک کنید.
در نهایت پس از طی مراحل، باید کمی منتظر بمانید. فرآیند ساخت NS اختصاصی از طریق دایرکت ادمین، معمولاً بین چند ساعت تا ۲ روز طول میکشد.
اگر از دایرکت ادمین شناختی ندارید، مقاله “دایرکت ادمین چیست؟ چه امکانات و مزایایی دارد؟” را مطالعه کنید
روش ایجاد نیمسرور از طریق Cpanel
برای ثبت نیمسرور اختصاصی در Cpanel مراحل زیر را طی کنید: (سی پنل چیست؟)
ورود به WHM (برای کاربران سرورهای اختصاصی)
- به آدرس yourserver.com:2087 بروید و وارد WHM شوید.
- در بخش Basic WebHost Manager Setup، گزینه Nameservers را پیدا کنید.
- دو نیمسرور مانند ns1.yourdomain.com و ns2.yourdomain.com ایجاد کنید و IP مربوطه را وارد کنید.
ایجاد رکوردهای NS در Cpanel (برای کاربران هاست سیپنل)
- آدرس سایت خود را در URL زیر جایگذاری کنید و وارد سیپنل شوید:
https://yourdomain.com:2083 - در داشبورد سیپنل به بخش Domain و سپس به Zone Editor بروید.
- آدرس سایت خود را در URL زیر جایگذاری کنید و وارد سیپنل شوید:

- از لیست دامنهها، دامنهٔ موردنظرتان را انتخاب و روی «+ A record» کلیک کنید.

- دو رکورد A شبیه به مثالهای زیر برای نیمسرورها ایجاد کنید:
- ns1.yourdomain.com → IP address
- ns2.yourdomain.com → IP address
- تنظیمات را ذخیره کنید. احتمالا لیست رکوردهای شما مشابه لیست زیر ایجاد میشود:

این فرایند معمولاً بین چند ساعت تا ۴۸ ساعت زمان میبرد. پس از ساخت نیمسرور اختصاصی برای دامنههای IR و بینالمللی، ممکن است نیاز داشته باشید دامنه خود را به ثبتکنندهای دیگر منتقل کنید. برای این کار لازم است بدانید epp code چیست و چگونه میتوان آن را دریافت کرد.
آموزش ساخت نیمسرور دامنه خارجی در پنل کاربری ایرانسرور
اگر در ایرانسرور دامنهٔ بینالمللی ثبت کردهاید، مدیریت دامنه فقط در ایرانسرور امکانپذیر است. اما برای دامنههای داخلی، میتوانید هم از طریق ایرنیک و هم از طریق ایرانسرور اقدام کنید. تنها تفاوت ساخت نیمسرورهای دامنهٔ IR در این است که باید شناسهٔ ایرانسرور یعنی gr62-irnic را بهعنوان رابط مالی و فنی دامنه ثبت کرده باشید. اگر نمیدانید چطور این کار را انجام دهید، به مقالهٔ اقدامات لازم برای تمدید دامنه IR در بلاگ ایرانسرور سر بزنید.
مراحل و چگونگی ساخت نیم سرور اختصاصی در پرتال ایرانسرور
بسیار خب! حالا همه چیز برای مدیریت نیم سرور اختصاصی آماده است.
- کافی است وارد پرتال ایرانسرور شوید و از سربرگ «دامنهها» گزینهٔ «مدیریت دامنه» را انتخاب کنید.

در صفحهٔ بعدی باید وضعیت دامنهٔ شما فعال باشد تا بتوانید کار را ادامه دهید. اگر دامنه غیرفعال است، به پشتیبانی تیکت بزنید و راهنمایی بخواهید.
- حالا مثل تصویر زیر روی آیکون چرخدنده کلیک کنید.

- سپس سربرگ «کنترل پنل» را انتخاب و روی گزینهٔ «ورود به کنترل پنل دامنه» کلیک کنید.

پس از آن که وارد کنترل پنل مدیریت دامنه شدید، از بخش Change DNS میتوانید نیمسرورهای مد نظر را تنظیم کنید. اما یادتان باشد که وارد کردن نیمسرور ۱ و ۲ اجباری و نیمسرور ۳ و ۴ و ۵ اختیاری است.
- در نهایت روی دکمهٔ Update DNS کلیک کنید.

اعمال نیمسرورهای جدید چقدر زمان خواهد برد؟
پس از تنظیم نیمسرورهای جدید، توقع میرود حداکثر تا ۱۵ دقیقه بعد از انجام تنظیمات از طریق سیستمهای دریافت اطلاعات Whois مثل whois.com یا who.is نیمسرورهای جدید قابل مشاهده باشد.
اما دقت داشته باشید مشاهده نیمسرورها در Whois به نشانهٔ اعمال نهایی آن نیمسرورها نیست.
برای اطمینان از تنظیم نیمسرورهایتان، میبایست از طریق وبسایت intodns.com استعلام گرفته شود؛ اگر این وبسایت نیمسرورهای مد نظرتان را نمایش داد یعنی تنظیمات نهایی انجام شده است.
عموما در دامنههای بینالمللی تنظیمات نهایی نیمسرور تا ۳۰ دقیقه اعمال خواهد شد، اما در دامنهٔ ملی چهار سیکل برای تغییر نیمسرور وجود دارد:
- بین ۱۰ تا ۱۰:۳۰
- بین ۱۴ تا ۱۴:۳۰
- بین ۱۸ تا ۱۸:۳۰
- بین ۲۲ تا ۲۲:۳۰
اگر نیمسرورهای دامنهٔ IR خود را تغییر دادهاید، باید منتظر باشید تا به نزدیکترین سیکل زمانی خود برسید.
نحوهٔ مدیریت نیمسرور اختصاصی
اگر مدیر وبسایت یا کسبوکار آنلاینی هستید، باید بدانید که بعد از ایجاد نیمسرور اختصاصی، کارتان تمام نمیشود. بلکه برای اطمینان از عملکرد صحیح نیمسرورها، به این نکات توجه کنید:
- بررسی دورهای تنظیمات: هرچند وقت یکبار از طریق ابزارهایی مثل intodns.com نیمسرورهای خود را بررسی کنید و مطمئن شوید بهدرستی پیکربندی شدهاند.
- بهروزرسانی اطلاعات آیپی: اگر سرور خود را تغییر دادید، باید IP اختصاص دادهشده به نیمسرورها را در پنل دامنه بهروزرسانی کنید.
- کنترل رکوردهای DNS: رکوردهای A و NS را در هاست خود چک کنید و مطمئن شوید که به درستی تنظیم شدهاند.
- بررسی زمان اعمال تغییرات: توجه داشته باشید که تغییرات نیمسرور برای دامنههای بینالمللی معمولاً در ۳۰ دقیقه و برای دامنههای IR طبق سیکلهای ایرنیک انجام میشود. بهعنوان مثال اگر ساعت ۱۵:۲۰ نیمسرورهای دامنهٔ IR خود را تغییر دهید، حدودا بین ساعات ۱۸ تا ۱۸:۳۰ تغییرات نیمسرور اعمال شده و از طریق intodns.com قابل مشاهده خواهد بود.
آیا همهچیز دربارهٔ ساخت نیمسرور اختصاصی روشن است؟
ساخت نیم سرور اختصاصی باعث افزایش کنترل و امنیت دامنه شما میشود. در این مقاله، روش ایجاد نیم سرور در ایرنیک، سیپنل، دایرکت ادمین و ایرانسرور را بررسی کردیم. همچنین، مدت زمان اعمال تغییرات را توضیح دادیم. حالا میتوانید با استفاده از این آموزش، نیم سرور اختصاصی خود را بسازید و آن را به درستی مدیریت کنید. فراموش نکنید که اگر در هر مرحلهای از کار به ابهام یا پرسش برخوردید، میتوانید از بخش نظرات با ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول
۱. نیم سرور اختصاصی چیست و چه کاربردی دارد؟
نیم سرور اختصاصی یک DNS سفارشی است که به جای استفاده از نیم سرورهای هاستینگ، مستقیماً با دامنه شما ساخته میشود و کنترل بیشتری روی تنظیمات DNS میدهد.
۲. چقدر طول میکشد تا تغییرات نیم سرور اعمال شود؟
برای دامنههای بینالمللی، معمولاً ۳۰ دقیقه و برای دامنههای IR، بین ۴ تا ۱۲ ساعت (بسته به سیکلهای بهروزرسانی ایرنیک) زمان میبرد.
۳. آیا ساخت نیم سرور اختصاصی برای همه دامنهها امکانپذیر است؟
بله، اما برای دامنههای IR باید از طریق ایرنیک و برای دامنههای بینالمللی از طریق پنل ارائهدهنده دامنه اقدام کنید.
۴. چگونه میتوان نیم سرور اختصاصی را در سیپنل تنظیم کرد؟
در بخش Zone Editor سیپنل، دو رکورد A برای NS1 و NS2 با آیپی سرور خود ایجاد کنید و تغییرات را ذخیره کنید.
۵. آیا بعد از تغییر نیم سرور نیازی به اقدام دیگری هست؟
بله، بهتر است از وبسایتهایی مانند intodns.com استعلام بگیرید تا مطمئن شوید تغییرات بهدرستی اعمال شدهاند.
منابع


