اگر قصد دارید از Ubuntu 24.04 LTS به نسخه جدید Ubuntu 26.04 LTS با نام Resolute Raccoon مهاجرت کنید، با یک بهروزرسانی ساده روبهرو نیستید؛ بلکه این نسخه حاصل دو سال توسعه مداوم است و در بخشهای مختلف سیستمعامل، تغییرات و بهبودهای قابل توجهی را با خود به همراه دارد.
در ارتقا از یک نسخه LTS به LTS بعدی، تنها با قابلیتهای تازه Ubuntu 26.04 روبهرو نیستید، بلکه همه تغییرات، بهبودها و امکاناتی که در نسخههای میاندورهای ۲۴.۱۰، ۲۵.۰۴ و ۲۵.۱۰ معرفی شدهاند نیز بهصورت یکجا در این نسخه در اختیار شما قرار میگیرند. به همین دلیل، اوبونتو ۲۶.۰۴ مجموعهای گسترده و کامل از بهبودها را در تمام لایههای سیستم ارائه میدهد؛ از زیرساختهای سیستمی و کرنل گرفته تا محیط دسکتاپ و برنامههای کاربردی. در نتیجه، اوبونتو ۲۶.۰۴ نسبت به نسل پیشین، با ثبات بیشتر، عملکرد روانتر و تجربهای مدرنتر در اختیار کاربران قرار میگیرد.
در اوبونتو ۲۶.۰۴ فقط با اضافه شدن قابلیتهای جدید روبهرو نیستیم؛ این نسخه همزمان بخشی از ویژگیها و ابزارهای قدیمی را نیز کنار گذاشته یا آنها را با گزینههای جدیدتر و بهروزتر جایگزین کرده است. برای نمونه، پشتیبانی از حالت دسکتاپ X11/Xorg بهطور کامل حذف شده و شماری از برنامهها و ابزارهایی که بسیاری از کاربران در نسخههای پیشین به آنها عادت کرده بودند، دیگر بهصورت پیشفرض در سیستم دیده نمیشوند.
حداقل سختافزار موردنیاز اوبونتو ۲۶.۰۴ نسبت به ۲۴.۰۴ افزایش یافته، اما همچنان روی سیستمهای متوسط هم قابل اجراست. با این همه، این اعداد و ارقام را نباید کاملاً سختگیرانه تلقی کرد؛ چرا که اوبونتو ۲۶.۰۴ همچنان روی سیستمهایی با کمتر از ۶ گیگابایت رم نیز قابل اجرا است. با این حال، برای داشتن یک تجربه روان و بدون مشکل، استفاده از سختافزار قویتر توصیه میشود. اگر قصد دارید Ubuntu 26.04 را بدون ریسک روی یک محیط ایزوله تست کنید، خرید سرور مجازی لینوکس میتواند بهترین نقطه شروع باشد.
در ادامه این مقاله، مهمترین تغییرات اوبونتو ۲۶.۰۴ را بهصورت گزیده و دقیق مرور میکنیم. همچنین اگر اکنون از Ubuntu 25.10 استفاده میکنید و فقط بهدنبال دانستن تفاوتهای این نسخه با انتشار اکتبر گذشته هستید، میتوانید از راهنمای اختصاصی ارتقا از ۲۵.۱۰ به ۲۶.۰۴ استفاده کنید.
۱. پایان پشتیبانی از محیط دسکتاپ X11/Xorg در Ubuntu 26.04 LTS
در Ubuntu 26.04 دیگر امکان اجرای محیط دسکتاپ GNOME بر پایه X11/Xorg وجود ندارد. دلیل اصلی این تغییر، توقف پشتیبانی X11 توسط پروژه GNOME است؛ بنابراین اوبونتو نیز نمیتواند نسخهای از گنوم با X11 ارائه دهد.
با این حال، این تغییر برای اغلب کاربران مشکلساز نخواهد بود. اوبونتو سالهاست که Wayland را بهعنوان گزینه پیشفرض ارائه میدهد و از سال ۲۰۲۴ حتی کاربران کارتهای گرافیک NVIDIA نیز بهطور پیشفرض از Wayland استفاده میکنند.
اگر برنامهای هنوز به X11 وابسته باشد، مشکلی پیش نمیآید. این برنامهها از طریق XWayland بهطور خودکار روی Wayland اجرا میشوند و نیازی به نصب یا تنظیمات خاصی ندارند.
همچنین حذف X11 فقط نسخه GNOME اوبونتو را تحت تأثیر قرار میدهد. سایر نسخهها مانند Lubuntu همچنان میتوانند از X11 استفاده کنند و بستههای مربوط به آن نیز در مخازن اوبونتو در دسترس هستند؛ فقط GNOME دیگر روی X11 اجرا نمیشود.
۲. استفاده از Dracut برای ساخت فایلهای اولیه بوت (initramfs)
در Ubuntu 26.04، هنگام نصب جدید سیستمعامل، ساخت فایلهای اولیه بوت (initramfs) توسط ابزار Dracut انجام میشود. این تغییر معمولاً برای کاربر قابلتشخیص نیست و روند بوت هم مانند قبل خواهد بود؛ اما در پشت صحنه،Dracut بوت را منظمتر و قابلاعتمادتر میکند.
اوبونتو نیز اعلام کرده که این تغییر تأثیر محسوسی بر تجربه روزمره کاربران ندارد و بیشتر یک بهروزرسانی فنی پشت صحنه است.
۳. رمزگذاری قویتر دیسک با استفاده از TPM
در Ubuntu 26.04، امکان رمزگذاری کامل دیسک با استفاده از تراشه امنیتی TPM 2.0 اضافه شده است. این روش امنیت سیستم را افزایش میدهد و برای فعال شدن آن باید Secure Boot روشن باشد.
نصاب اوبونتو هنگام نصب بهصورت خودکار بررسی میکند که TPM دستگاه شما پشتیبانی میشود یا نه؛ اگر ناسازگار باشد، گزینه رمزگذاری با TPM نمایش داده نمیشود.
در این حالت داشتن کلید بازیابی (Recovery Key) بسیار مهم است. اوبونتو ساخت و مدیریت این کلید را از طریق برنامه Security Center ممکن کرده و ابزار Firmware Updater نیز درصورت نیاز، هشدارهای مربوط بهTPM را نمایش میدهد.
اگر سیستمتان TPM ندارد، همچنان میتوانید از رمزگذاری LUKS با گذرواژه استفاده کنید. همچنین فرآیند نصب در حالت Dual-Boot با ویندوز (حتی در سیستمهایی که BitLocker فعال است) بهبود یافته و معمولاً سازگاری بهتری دارد.
۴. استفاده از نسخههای مبتنی بر Rust برای برخی ابزارهای سیستم
در Ubuntu 26.04 برخی ابزارهای سیستم با نسخههای جدیدی جایگزین شدهاند که با زبان Rust نوشته شدهاند؛ زبانی که امنیت بیشتری فراهم میکند. یکی از تغییرات مهم مربوط به ابزار sudo است که اکنون نسخهای مبتنی بر Rust برای آن ارائه شده(هرچند نحوه کارکرد آن برای کاربر تفاوت محسوسی ندارد) و اوبونتو نیز از این رویکرد استفاده کرده است. تنها تفاوت ظاهری این است که هنگام وارد کردن رمز عبور، علامت ستاره نمایش داده میشود.
چند فرمان پرکاربرد مانند ls، grep و cat نیز از نسخههای Rust استفاده میکنند، اما ابزارهای اصلی مثل cp، mv و rm همچنان از نسخههای سنتی GNU استفاده میشوند، چون نسخههای Rust آنها هنوز کاملاً پایدار نیستند.
۵. تغییرات ظاهری و طراحی
ظاهر اوبونتو ۲۶.۰۴ در نگاه اول شبیه نسخه ۲۴.۰۴ است، اما مجموعهای از تغییرات کوچک باعث شده محیط کاربری مدرنتر و هماهنگتر شود. مهمترین تغییر، آیکونهای جدید پوشهها است؛ آیکونهایی سادهتر و دارای رنگبندی جدید که در حالتهای روشن و تیره خوانایی بیشتری دارند.
بخشی از آیکونهای مجموعه Yaru نیز بازطراحی شدهاند تا میزکار یکدستتر شود؛ از جمله آیکونهای جدید برای LibreOffice، برنامه Snapshot و سطل زباله در داک.
چند تغییر دیگر نیز در جزئیات رابط کاربری دیده میشود:
- انیمیشن بارگذاری شفافتر شده است.
- صفحه ورود کمی تیرهتر شده تا خواناتر باشد.
- پنجرههای مودال ظاهر منسجمتری دارند.
- انیمیشنهای GNOME روانتر و طبیعیتر شدهاند.
در نهایت، صفحه قفل اکنون در صورت پخش صوت یا ویدئو، کنترلهای پخش را نمایش میدهد و اجازه میدهد بدون باز کردن قفل، پخش را مدیریت کنید. برای استفاده از حداکثر ظرفیت Ubuntu 26.04 در پروژههای سنگین، خرید یک سرور اختصاصی قدرتمند منطقیتر است.
۶. برنامههای پیشفرض جدید در Ubuntu 26.04
در Ubuntu 26.04 چند برنامه پیشفرض جدید اضافه شدهاند تا کار با سیستم سادهتر و مدرنتر شود. بیشتر این برنامهها بهطور پیشفرض نصب هستند؛ فقط پخشکننده ویدیو در حالت نصب کامل (Extended) اضافه میشود.
در ادامه به برنامه های جدید اوبونتو۲۶ نگاهی میاندازیم:
- Papers – نمایش فایلهای PDF: در نصب پیشفرض جایگزین Evince شده و امکان باز کردن PDF، نوشتن یادداشت و اضافه کردن امضای دیجیتال را فراهم میکند.
- Loupe – نمایش تصاویر: نمایشگر جدید عکسها با نمایش واضح و ابزارهای ساده برای برش، چرخش و ویرایش سریع تصویر.
- Ptyxis – ترمینال جدید: ترمینال پیشفرض اوبونتو که قابلیت باز کردن چند تب و تغییر ظاهر و تنظیمات دارد.
- Resources – نمایش وضعیت سیستم: نمایش میزان مصرف CPU، رم و دیسک و مشاهده پردازشهای فعال سیستم.
- Showtime – پخش ویدیو (فقط نصب کامل): پخشکننده ویدیوی ساده با پشتیبانی از زیرنویس، صدای چندگانه و تنظیم سرعت پخش.
- Security Center – تنظیمات امنیتی: مدیریت تنظیمات امنیتی از جمله بررسی وضعیت رمزگذاری دیسک و سایر گزینههای امنیتی.
- Sysprof – ابزار تخصصی: ابزاری برای تحلیل عملکرد سیستم و برنامهها که بیشتر مناسب توسعهدهندگان است.
نکته مهم برای ارتقا از نسخه ۲۴.۰۴
اگر اوبونتو را از نسخه ۲۴.۰۴ به ۲۶.۰۴ ارتقا دهید، برنامههای جدید در کنار برنامههای قبلی نصب میشوند. در نتیجه ممکن است دو نسخه از برنامههایی مانند ترمینال یا نمایشگر تصویر روی سیستم داشته باشید. در صورت نیاز میتوانید یکی از آنها را حذف کنید.
۷. تغییرات مهم در فایلمنیجر اوبونتو (Nautilus)
در Ubuntu 26.04 فایلمنیجر Nautilus با چند بهبود مهم سریعتر و کاربردیتر شده است. سرعت باز شدن پوشهها تا ۵ برابر و سرعت ساخت پیشنمایش تصاویر تا ۱۰ برابر افزایش یافته است. همچنین بارگذاری فقط فایلهای قابلمشاهده، مرور پوشهها روانتر انجام میشود.
در بخش نمایش و جستجو نیز تغییراتی اعمال شده است. فایلهای انتخابشده حالا با دور خطچین مشخص میشوند و فایلهای مخفی کمرنگتر نمایش داده میشوند تا تشخیص آنها راحتتر باشد. همچنین جستجو دقیقتر شده و فیلترهای زمانی به آن اضافه شدهاند. پنجره اطلاعات فایل نیز بهصورت شناور نمایش داده میشود و با میانبر Ctrl + . میتوانید پوشه فعلی را مستقیماً در ترمینال باز کنید.
در کنار این موارد، نوار کناری نیز سادهتر شده است. بخش Other Locations حذف شده و اکنون همه درایوهای داخلی و خارجی مستقیماً در نوار کناری نمایش داده میشوند. بوکمارکها قابل جابهجایی هستند و میتوان آنها را با راستکلیک حذف کرد. این تغییرات در مجموع باعث میشوند کار با فایلها در اوبونتو سریعتر و منظمتر از قبل باشد.
۸. گروهبندی اعلانها برای جلوگیری از شلوغی
در Ubuntu 26.04 نمایش اعلانها منسجمتر شده است. اگر یک برنامه چند اعلان پشتسرهم ارسال کند، همه آنها بهجای نمایش جداگانه، در یک گروه واحد جمع میشوند. این کار باعث میشود لیست اعلانها شلوغ نشود و پیدا کردن موارد مهم آسانتر باشد.
کاربر میتواند گروه را باز کند و اعلانها را جداگانه ببیند، دوباره آن را ببندد، یا با زدن دکمه × تمام اعلانهای همان گروه را یکجا حذف کند. این تغییر تجربه مدیریت اعلانها را سادهتر و مرتبتر میکند.
۹. مدیریت آسانتر برنامههای Deb در App Center
در Ubuntu 26.04 مدیریت برنامههای Deb در App Center سادهتر شده است. در بخش Manage یک فیلتر جدید اضافه شده که به شما اجازه میدهد برنامههای Deb نصبشده را جداگانه ببینید یا آنها را همراه برنامههای Snap در یک لیست مشترک مدیریت کنید.
هدف این تغییر، یکپارچهسازی مدیریت برنامههاست تا همه آنها از یک محل قابل مشاهده باشند. همچنین App Center میتواند برخی بستههای Deb را مستقیماً بهروزرسانی کند، اما برای بیشتر آنها هنوز باید از Software Updater یا دستور `apt` استفاده شود.
۱۰. نمایش آیکون بهروزرسانی در نوار بالایی
در Ubuntu 26.04 هنگام وجود بهروزرسانی، فقط یک آیکون کوچک در نوار بالایی نمایش داده میشود تا مزاحم کارتان نشود و خودتان زمان بررسی آن را انتخاب کنید. در صورت تمایل نیز میتوانید با کلیک روی آیکون و غیرفعال کردن گزینه «Show in panel» نمایش آن را خاموش کنید.
تغییرات کوچک دیگر
در اوبونتو ۲۶.۰۴ مجموعهای از تغییرات جزئی ولی مهم اعمال شده است؛ از جمله باز شدن پیشفرض پنجرهها در مرکز صفحه، بهبود ظاهر Text Editor، سازگاری بهتر GNOME با نمایشگرهای کمرزولوشن، اضافه شدن Chrony + NTS بهعنوان سرور زمان پیشفرض، پشتیبانی آماده از فرمت JPEG‑XL و فراهم شدن امکان جایگزینی نصبهای قبلی لینوکس در مرحله نصب سیستمعامل. همچنین چند برنامه قدیمی مانند Totem، Evince، GNOME Terminal، Eye of GNOME و System Monitor با نسخههای جدیدتر جایگزین شدهاند و ابزارهایی مثل Software & Updates، Additional Drivers و Startup Applications دیگر بهصورت پیشفرض وجود ندارند. در نهایت، بسیاری از کتابخانهها، بستهها و ابزارهای سیستمی نیز نسبت به نسخه ۲۴.۰۴ بهروزرسانی شدهاند و بهبودهای عملکردی و امکانات تازهتری ارائه میدهند.
جمعبندی
Ubuntu 26.04 LTS فقط یک بهروزرسانی ساده نیست؛ این نسخه نتیجه دو سال توسعه و بهبود مداوم در بخشهای مختلف سیستمعامل است. در این نسخه اوبونتو قدمی جدی به سمت نسل جدید خود برداشته است؛ محیط کاربری مدرنتر شده، عملکرد سیستم روانتر است و بسیاری از بخشهای زیرساختی با فناوریهای بهروزتر هماهنگ شدهاند. در عمل، کاربران با سیستمی روبهرو میشوند که هم از نظر فنی پختهتر شده و هم تجربه کار با آن یکدستتر و سریعتر از قبل است.
برای کاربرانی که از Ubuntu 24.04 استفاده میکنند، ارتقا به ۲۶.۰۴ به معنی مجموعهای از پیشرفتهای کوچک و بزرگ است که در کنار هم کار با سیستم را سادهتر، سریعتر و مطمئنتر میکنند. این نسخه در زمینه امنیت، ابزارهای پیشفرض، عملکرد و سازگاری سختافزار یک گام جلوتر قرار میگیرد. بنابراین اگر به دنبال تجربهای مدرنتر از اوبونتو هستید، ارتقا منطقی به نظر میرسد؛ مگر اینکه فعلاً ترجیح بدهید بهخاطر ثبات نسخه فعلی، کمی بیشتر صبر کنید.
منبع:
https://www.omgubuntu.co.uk/2026/04/ubuntu-26-04-lts-changes-since-24-04
