چند ابری (Multi-Cloud) چیست؟
به زبان ساده، چند ابری یعنی استفاده همزمان از خدمات دستکم دو ارائهدهندۀ رایانش ابری برای اجرای برنامهها و سرویسها؛ ترکیبی که میتواند شامل چند ابر عمومی، چند ابر خصوصی یا آمیزهای از هر دو باشد. این رویکرد آزادی انتخاب میدهد تا برای هر بارِ کاری (Workload) بهترین محیط را برگزینیم و از وابستگی به یک فروشنده دور بمانیم.
مثالی ساده: بعضی مسیرها را با قطار سریعتر میرویم و بعضی را با خودرو راحتتر. چند ابری هم همین است؛ برای هر مقصد، وسیلۀ بهینه را انتخاب میکنیم تا زمان، هزینه و کیفیت تجربه کاربر را بهتر کنیم.
چرا چند ابری؟
چون با چند ابری (Multi-cloud)، چابکی و انعطاف بیشتری داریم، پایداری و دسترسپذیری را افزایش میدهیم، تأخیر را در مقیاس جهانی کاهش میدهیم، الزامات قانونی منطقهای را سادهتر رعایت میکنیم و در نهایت، هزینه کل مالکیت را هوشمندانهتر مدیریت میکنیم.
البته مدیریت چند ابر پیچیدگیهای خودش را دارد و بدون ابزارها و حاکمیت درست، سخت میشود؛ پس توصیه میکنیم از ابتدا به دید حاکمیت، امنیت و یکپارچگی مدیریت فکر کنید.
تفاوت Multi Cloud و Hybrid Cloud
احتمالا اصطلاح فضای ابری هیبریدی را زیاد شنیدهاید، در ادامه Multi cloud را با Hybrid cloud مقایسه میکنیم.
- Multi-cloud: استفاده از چند فروشندۀ ابر از یک نوع (اغلب ابر عمومی) برای بارهای کاری متفاوت؛ هدف، انتخاب بهترین قابلیتها برای هر نیاز است.
- Hybrid-cloud: ترکیب چند نوع محیط (مثلاً دیتاسنتر داخلی/ابر خصوصی + ابر عمومی) برای اجرای بارهای کاری مشترک و جابهجایی بین آنها.
اگر هدف شما انتخاب بهترین سرویس از میان چند ارائهدهنده باشد، Multi cloud بهترین گزینه است. اما اگر به دنبال ترکیب و هماهنگی بین محیطهای خصوصی و عمومی هستید، سناریوی Hybrid cloud برایتان مناسبتر خواهد بود.
حالا که فهمیدیم دواپس Multi-cloud چیست، بیایید ببینیم این ساختار چگونه کار میکند!
دواپس در چند ابری چگونه کار میکند؟
وقتی صحبت از دواپس Multi-cloud میشود، یعنی ترکیب فلسفۀ DevOps با دنیای چند ابری. این ترکیب را مثل یک «ارکستر بزرگ» تصور کنید؛ هر ابر (Cloud) یک ساز دارد، و DevOps رهبر ارکستر است که همهچیز را هماهنگ میکند تا خروجی نهایی، صدایی شفاف و هماهنگ باشد. بدون این هماهنگی، موسیقی تبدیل میشود به سروصدای آزاردهنده!
در محیط چند ابری، تیمهای توسعه و عملیات باید مطمئن شوند برنامهها در همه ابرها بهدرستی اجرا شوند، فرآیندهای CI/CD روان بمانند و امنیت و مانیتورینگ یکپارچه حفظ شود. اینجاست که ابزارها و فرهنگ DevOps وارد عمل میشوند.
نقش CICD در چند ابری
برای موفقیت در دواپس Multi Cloud، حتماً چرخههای Continuous Integration و Continuous Deployment را جدی بگیرید. تصور کنید تیم شما بخواهد یک بهروزرسانی را همزمان در AWS، Azure و Google Cloud منتشر کند. بدون CICD، احتمالاً باید برای هر محیط جداگانه همهچیز را تست و دیپلوی کنید؛ یعنی دوبارهکاری و اتلاف وقت. اما وقتی پای DevOps وسط است، با خطوط اتوماسیون، یک تغییر کد میتواند بهطور همزمان روی تمام محیطها اعمال شود. همین یکپارچگی باعث سرعت عمل و کاهش خطا میشود.
اگر قصد دارید فرآیند توسعه و استقرار در چند ابر را بهینه کنید، مقاله Azure DevOps چیست کمک میکند تا روند کار خودکارسازی پروژههایتان سریعتر و دقیقتر شود.
کانتینرها و کوبرنتیز: قهرمانهای Multi-cloud
ابزاری مثل Docker و Kubernetes قهرمانان واقعی این فضا هستند. چون به شما اجازه میدهند برنامه را یکبار بسازید و در هر ابری اجرا کنید. ما این را مثل «کانتینرهای حملونقل دریایی» میبینیم؛ مهم نیست کشتی متعلق به کدام شرکت است، کانتینرها بهراحتی جابهجا میشوند. در دنیای فناوری هم همین اتفاق میافتد؛ کانتینرها باعث میشوند برنامهها قابلحمل (Portable) باشند و بهسادگی روی AWS، Google Cloud یا Azure اجرا شوند.
امنیت و مانیتورینگ در چند ابری
وقتی چند ابر در کار است، امنیت اهمیت دوچندان پیدا میکند. هر ارائهدهنده سیاستها و ابزارهای امنیتی خودش را دارد، توصیه میکنیم یک لایه امنیتی هماهنگ روی همه آنها پیاده کنید. چیزی مثل یک «چتر واحد» که روی همه ابرها باز شود. علاوه بر آن، مانیتورینگ متمرکز کمک میکند دید روشنی از مصرف منابع، عملکرد برنامهها و تهدیدهای احتمالی داشته باشید.
بهینهسازی عملکرد و امنیت در پروژههای Multi-cloud با دواپس تنها با ابزارها کافی نیست؛ سرویسهای مطمئن و حرفهای مانند پشتیبانی چتر آبی ایران سرور نقش کلیدی در پایداری و موفقیت پروژه دارند.
فرهنگ تیمی و توانمندسازی
خدمات دواپس فقط ابزار و اتوماسیون نیست؛ فرهنگ هم هست. اگر تیم شما آموزش ندیده باشد یا هر بخش ساز خودش را بزند، چند ابری به جای فرصت، تبدیل به بحران میشود. پیشنهاد ما این است که روی آموزش DevOps و تقویت فرهنگ همکاری سرمایهگذاری کنید. وقتی تیم توسعه و عملیات هماهنگ باشند، Multi-cloud مثل یک بازی گروهی موفق عمل میکند.
در یک جمله، دواپس Multi-cloud یعنی توانایی توسعه، استقرار و مدیریت برنامهها در چند ابر، بدون گیرکردن در پیچیدگیها. با DevOps، شما سرعت، امنیت و انعطاف چند ابری را در کنار هم تجربه میکنید.
مزایا و معایب استفاده از Multi-cloud
هر فناوری تازهای هم جذابیت دارد و هم دردسرهای خودش را. Multi Cloud هم از این قاعده مستثنی نیست؛ یکسو پر از فرصت و انعطاف است، و سوی دیگرش پیچیدگی و هزینههای پنهان. اگر قبل از ورود به این مسیر، با مزایا و معایبش آشنا شوید، تصمیمگیریتان نهتنها سادهتر، بلکه هوشمندانهتر میشود.
در جدول زیر، مزایا و معایب دواپس در چند ابری را برایتان خلاصه کردیم:
| مزایا | معایب |
| انعطافپذیری بالا؛ میتوانید بهترین سرویس را از هر فروشنده انتخاب کنید. | پیچیدگی مدیریتی؛ هر ابر ابزارها و قراردادهای خاص خودش را دارد. |
| جلوگیری از Vendor lock-in؛ به یک ارائهدهنده وابسته نمیشوید. | نیاز به تخصص بیشتر؛ تیم IT باید چند پلتفرم مختلف را یاد بگیرد. |
| بهبود سرعت و کاهش Latency؛ دادهها از نزدیکترین دیتاسنتر به کاربر میرسند. | هزینههای نظارت و کنترل؛ بدون مانیتورینگ درست، صورتحسابها میتوانند غافلگیرکننده باشند. |
| امنیت و پایداری بالاتر؛ اگر یک ابر دچار اختلال شود، دیگری جایگزین میشود. | چالشهای امنیتی و انطباق؛ هماهنگ کردن قوانین و استانداردها کار سادهای نیست. |
| بهینهسازی هزینهها؛ امکان مقایسه قیمتها و انتخاب بهترین گزینه. | _ |
| دسترسی به نوآوریهای جدید؛ میتوانید از آخرین فناوریهای هر ارائهدهنده استفاده کنید. | _ |
در نهایت، پیشنهاد میکنیم Multi Cloud را مثل یک «چاقوی دو لبه» ببینید؛ اگر درست استفاده کنید، میتواند فوقالعاده مفید باشد، اما اگر بدون استراتژی وارد شوید، احتمال بریدگی زیاد است!
نمونههای واقعی از پیادهسازی Multi Cloud
حرفزدن از چند ابری جذاب است، اما دیدن نمونههای واقعی همیشه قانعکنندهتر است. وقتی پای کسبوکارهای بزرگ به میان میآید، بهتر میتوان فهمید چرا دواپس multi-cloud امروز به یک انتخاب استراتژیک تبدیل شده.
بیایید چند داستان واقعی را مرور کنیم:
AstraZeneca؛ واکسنی که به لطف Multi-cloud سریعتر به دستمان رسید
در دوران کرونا، شرکت داروسازی AstraZeneca باید حجم عظیمی از دادههای مربوط به واکسن را جمعآوری و پردازش میکرد. آنها فقط به یک ابر تکیه نکردند؛ از چهار سرویسدهنده بزرگ یعنی AWS، Azure، Google Cloud و Alibaba Cloud کمک گرفتند. نتیجه این شد که دادهها بدون وقفه پردازش شدند، آزمایشها سرعت گرفت و واکسن در آن زمان حساس سریعتر به دست مردم رسید.
VR Group؛ قطاری که با Multi-cloud سریعتر شد
شرکت راهآهن دولتی فنلاند، یعنی VR Group، تصمیم گرفت برای بهبود تجربه کاربران و مدرنسازی سیستمهای قدیمی خود به سراغ multi-cloud برود. آنها با ترکیب Azure و AWS نهتنها قابلیت اطمینان خدماتشان را بالا بردند، بلکه با اجرای فرهنگ DevOps در چند ابری توانستند سرعت توسعه و نگهداری نرمافزارها را بیشتر کنند.
Segment؛ هزینه کمتر، کارایی بیشتر
پلتفرم معروف مدیریت داده مشتری، Segment، به یک مشکل جدی برخورده بود: هزینههای سنگین ابری. آنها با رفتن به سمت استراتژی چند ابری و استفاده از ترکیب Google Cloud و Amazon ECS توانستند بار کاریشان را بین ابرها تقسیم کنند و با کمک ابزارهای مدیریت Multi-cloud، هزینهها را به شکل چشمگیری کاهش دهند.
Icertis؛ مدیریت قراردادها روی چند ابر
شرکت نرمافزاری Icertis که به مدیریت قراردادهای سازمانی شهرت دارد، از چند ابری برای یکپارچهسازی دادهها و کاهش هزینهها استفاده کرد. آنها با این استراتژی توانستند ظرفیت زیرساخت را بهتر مدیریت کنند و زمان پاسخدهی به مشتریان را کاهش دهند. نتیجهاش افزایش بهرهوری و رضایت بیشتر مشتری بود.
این مثالها نشان میدهند که Multi-cloud یک راهکار عملی است که شرکتهای بزرگ با آن توانستهاند سرعت، امنیت و انعطاف بیشتری به دست بیاورند.
حالا اگر بخواهیم ما هم به سراغ چند ابری برویم، چطور باید آن را مدیریت کنیم و بهترین شیوهها کداماند؟
بهترین روشها برای مدیریت و پیادهسازی Multi-Cloud
استفاده از چند ابری بهخودیِخود یک انتخاب هوشمندانه است؛ اما اگر درست مدیریت نشود، ممکن است خیلی زود به بینظمی ختم شود! برای موفقیت در دواپس Multi-cloud، باید از همان ابتدا با یک استراتژی مشخص جلو بروید و چند اصل طلایی را رعایت کنید.
نیازسنجی دقیق قبل از شروع
قبل از اینکه سراغ چند ابری بروید، باید دقیقاً بدانید چه میخواهید. همه سرویسها لازم نیست به چند ابر منتقل شوند. پیشنهاد میکنیم بررسی کنید کدام برنامهها به کارایی بالاتر یا مقررات خاص منطقهای نیاز دارند و فقط آنها را روی Multi-cloud پیادهسازی کنید.
انتخاب ترکیب مناسب از ابرها
Multi-cloud به این معنا نیست که هرچه ابر هست استفاده کنید! مهم است بدانید کدام ترکیب برای نیازهای شما بهتر است. مثلاً شاید یک ابر عمومی برای مقیاسپذیری عالی باشد و یک ابر خصوصی برای دادههای حساس. انتخاب درست فروشندهها از همان ابتدا جلوی هزینههای اضافی و دوبارهکاری را میگیرد.
یکپارچگی و اتوماسیون
فرآیندهای DevOps در چند ابری زمانی موفقاند که از اتوماسیون استفاده کنید. ابزارهایی مثل Kubernetes، Terraform یا Jenkins کمک میکنند استقرار، مقیاسگذاری و مانیتورینگ در چند ابر یکپارچه شود.
امنیت را یکپارچه ببینید
هر فروشنده سیاست امنیتی خودش را دارد، اما شما نمیتوانید امنیت را تکهتکه ببینید. پیشنهاد میکنیم یک لایۀ امنیتی مشترک روی همه ابرها ایجاد کنید؛ از سیاست «Zero Trust»، رمزنگاری دادهها و مانیتورینگ پیوسته استفاده کنید تا خیالتان راحت باشد.
مدیریت هزینه و نظارت مستمر
یکی از مهمترین چالشها در Multi-cloud، هزینههای پنهان است. ابزارهای Cloud Management کمک میکنند مصرف منابع و صورتحسابها را شفاف ببینید. تجربه نشان میدهد که بدون مانیتورینگ درست، هزینهها خیلی سریع از کنترل خارج میشوند.
هر تیمی که قصد استفاده از دواپس Multi-cloud را دارد، باید با مفاهیم مانیتورینگ DevOps آشنا باشد تا بتواند سلامت و عملکرد محیط توسعه و تولید را به بهترین شکل مدیریت کند.
آموزش و فرهنگ تیمی
هیچ ابزاری جایگزین تیمی آموزشدیده و هماهنگ نمیشود. DevOps فقط تکنولوژی نیست، فرهنگ است. توصیه میکنیم سرمایهگذاری روی آموزش تیمها را جدی بگیرید؛ چون در نهایت این افراد هستند که باید Multi-cloud را اجرا و مدیریت کنند.
مدیریت چند ابری یعنی ترکیب درست فناوری، امنیت، هزینه و فرهنگ. اگر این چهار ستون را درست بسازید، Multi-cloud برایتان نه یک چالش، بلکه یک فرصت خواهد بود.
چند ابری؛ پلی به آیندۀ مطمئنتر
چند ابری (Multi-Cloud) فقط یک مفهوم مدرن نیست، بلکه راهی استراتژیک برای ساختن زیرساختی امنتر، سریعتر و انعطافپذیرتر است. با ترکیب دواپس و Multi-cloud، سازمانها میتوانند توسعه نرمافزار را شتاب دهند، تجربه کاربران را بهبود دهند و در عین حال از وابستگی به یک فروشنده دور بمانند.
مثالهایی که در این مقاله آوردیم نشان دادند که Multi-cloud در عمل چطور میتواند تحولساز باشد؛ از نجات جان انسانها در بحران کرونا گرفته تا کاهش هزینههای سنگین IT. چند ابری مثل داشتن چند مسیر برای رسیدن به مقصد است؛ اگر یکی بسته شد، راه دیگری باز است.
دواپس در چند ابری میتواند آیندهای پایدارتر برای کسبوکارتان بسازد؛ آیندهای که در آن سرعت، امنیت و نوآوری کنار هم میایستند. پس اگر به فکر مقیاسپذیری و رشد هستید، multi-cloud یک ضرورت هوشمندانه است.
سوالات متداول
۱. آیا Multi-cloud همان Hybrid cloud است؟
خیر. خیلیها این دو را یکی میدانند، اما فرقشان مثل فرق دوچرخه و موتور است؛ هر دو وسیلۀ نقلیهاند، اما کارکردشان فرق دارد. Hybrid cloud یعنی ترکیب چند نوع محیط (مثلاً ابر خصوصی + ابر عمومی)، در حالی که Multi-cloud یعنی استفاده همزمان از چند فروشنده ابری (معمولاً عمومی) برای بارهای کاری متفاوت.
۲. استفاده از Multi-cloud برای همه کسبوکارها مناسب است؟
نه الزاماً. پیشنهاد میکنیم کسبوکارها قبل از انتخاب Multi-cloud، نیازهایشان را بررسی کنند. اگر کسبوکارتان کوچک است و همهچیزتان روی یک سرویس بهخوبی کار میکند، شاید فعلاً نیازی به Multi-cloud نداشته باشید. اما اگر دنبال مقیاسپذیری جهانی، دسترسپذیری بالا و جلوگیری از Vendor lock-in هستید، چند ابری میتواند انتخاب درستی باشد.
۳. استفاده از Multi-cloud هزینهها را افزایش میدهد یا کاهش؟
هر دو حالت ممکن است! اگر مدیریت درستی نداشته باشید، هزینهها سریعتر از آنچه فکر میکنید بالا میروند. اما با ابزارهای مدیریت ابری و استراتژی درست، Multi-cloud به شما کمک میکند هزینهها را بهینه کنید و حتی در مقایسه با تکیه بر یک ابر، خرج کمتری داشته باشید.
۴. بزرگترین خطر Multi-cloud چیست؟
بزرگترین خطر، پیچیدگی مدیریت است. هر فروشنده ابزارها و قوانین خودش را دارد و هماهنگکردن آنها ساده نیست. اگر بدون برنامه وارد شوید، ممکن است به جای کاهش ریسک، خطر بیشتری ایجاد کنید. آموزش تیمها و استفاده از ابزارهای یکپارچه مثل Kubernetes و سیستمهای مانیتورینگ متمرکز را فراموش نکنید.
منابع: cloud.google.com, simform.com
